Odpowiedzialność kontraktowa „Dobry Znak” nr6 (41) 26 marca 2010

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KONTRAKTOWA W ZNACZENIU OGÓLNYM I ODPOWIEDZIALNOŚĆ KONTRAKTOWA W ZNACZENIU SZCZEGÓLNYM

Bardzo istotną kwestią w świecie cyberprzestrzennym, w tym w przypadku świadczenia usług przez Internet w segmencie prawnym, jest kwestia odpowiedzialności za świadczenie takowych usług.

Prawnik wykonujący swój zawód względem klienta jest przede wszystkim jego doradcą i pełnomocnikiem. Należałoby zatem zastanowić się nad zakresem odpowiedzialności kontraktowej i jej kształtem, mogącym zaspokoić potrzeby w obrocie internetowym. Czy odpowiedzialność winna być zatem ponoszona w granicach stosunku, który łączy klienta ze świadczącym pomoc prawną, stanowiącą kontraktową odpowiedzialność szczególną, czy ma to być kontraktowa odpowiedzialność ogólna obejmująca niniejszą odpowiedzialność na „płaszczyźnie globalnej”?

Idąc dalej w rozważaniach, należy zauważyć, że kontraktowa odpowiedzialność szczególna odnosić się będzie zatem do odpowiedzialności wyznaczonej zakresem działań w stosunku do pełnomocnika, np. w pełnomocnictwie, lub stricte odpowiedzialności kontraktowej z tytułu postanowień umownych zawartych w umowie między stronami. Należy zatem zwrócić uwagę na fakt, że prawnik jest podmiotem świadczącym pomoc prawną jako usługę opierającą się w szczególności na osobistym charakterze i misyjności świadczącego pomoc prawną względem osoby pomocy tej potrzebującej. Charakter osobisty oraz misyjność wykraczają poza stosunek, w jaki wchodzą strony przy zaistnieniu odpowiedzialności kontraktowej. Te dwie dyscypliny, jakimi są osobisty charakter i misyjność, wymykają się niejako spod „kurateli” odpowiedzialności kontraktowej w dotychczasowym modelu. Są niemierzalne, jednakże obecne przy zawiązaniu „współpracy” między prawnikiem a jego klientem. Osobisty charakter niejako pogłębia więź między stronami, które de facto są jedną stroną np. w procesie w Sądzie. Natomiast misyjny charakter zawodu, jakim jest zawód prawnika, nadaje temu stosunkowi między stronami coś głębszego, coś w rodzaju oddania czy nawet ofiarowania względem odbiorcy świadczonej pomocy prawnej przez podmiot pomoc tę świadczącą.

W świetle powyższego prawnik winien ponosić odpowiedzialność za wszystko, co czyni względem swojego klienta, i za to, jakie treści mu przekazuje, gdyż jest on w pełni pełnomocnikiem i doradcą swojego klienta, który ufa mu, czasami nawet bezgranicznie. Jak powszechnie wiadomo, tylko w zasadzie księdzu i pełnomocnikowi (prawnikowi) mówi się „wszystko”. Z uwagi właśnie na tak pełne zaufanie, jakim darzy mocodawca swojego pełnomocnika, które wszelako rodzi się na skutek bezpośredniego kontaktu między stronami, wywodzącego się z osobistego charakteru, oraz charakter świadczenia usług ze strony prawnika, który winien mieć poczucie misji przy wykonywaniu swojego zawodu, obligują prawnika do ponoszenia odpowiedzialności w tym zakresie, co stanowi odpowiedzialność w jego szerszym charakterze – czyli kontraktową odpowiedzialność ogólną.

Podsumowanie

Podsumowując niniejszą kwestię, należy pamiętać, że świat Internetu wywołuje niejako kwestię rozbicia odpowiedzialności na odpowiedzialność w znaczeniu ogólnym, jak i odpowiedzialność w znaczeniu szczególnym, która jest rozszerzeniem odpowiedzialności za świadczenie usług, a szczególnie usług w zakresie udzielania pomocy prawnej.

 

Iwona Nasiłowska
doktorantka Instytutu Nauk Prawnych PAN