Odpowiedzialność kontraktowa „Dobry Znak” nr7 (42), 9 kwietnia 2010

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KONTRAKTOWA W ŚWIETLE USŁUG SPŁECZEŃSTA INFORMACYJNEGO

Usługi społeczeństwa informacyjnego mają swąją definicję sprecyzowaną w Dyrektywie 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dn. 08 czerwca 2000 r. (Dziennik Urzędowy L 178, 17/07/2000 P. 0001-0016),  która to definicja obejmuje swym zakresem wszystkie usługi wypełniające przesłanki, do których zalicza się usługi świadczone: za wynagrodzeniem, na odległość, za pomocą urządzeń elektronicznych do przetwarzania oraz przechowywania danych, oraz na indywidualne żądanie usługobiorcy.

Usługi społeczeństwa informacyjnego obejmują zatem szeroki zakres działalności gospodarczej prowadzonej w trybie on-line, która w szczególności polega na sprzedaży towarów on-line, co nie wyklucza sprzedaży usług on-line, w tym e-usług również w zakresie świadczenia pomocy prawnej na odległość, co stanowi niezaprzeczalnie usługi społeczeństwa informacyjnego.

Należy zatem uznać, iż używanie poczty elektronicznej lub innych równorzędnych środków do przekazywania informacji np. przez osoby fizyczne działające w zakresie ich działalności tj. przez  adwokatów, radców prawnych czy doradców prawnych  prowadzących swoje kancelarie lub biura w cyberprzestrzeni, świadcząc tym samym usługi przez Internet na żądanie odbiorcy tych usług, są w rzeczy samej usługami społeczeństwa informacyjnego. Idąc dalej w rozważaniach, uznać należy, że w sformułowaniu: „przekazywanie informacji indywidualnych” w zakresie działalności handlowej, gospodarczej lub zawodowej, o której wspomina w/w dyrektywa, kryje się zatem dokonywanie czynności mieszczących się w obrębie udzielania pomocy prawnej przez podmioty do tego powołane na rzecz danego internauty, chociażby poprzez udzielanie m.in. porad prawnych, czy też sporządzanie i przekazywanie pism procesowych za pomocą poczty e-mail czy też za pomocą innych nowoczesnych środków przekazu na odległość, stanowiących inne, równorzędne środki do przekazywania informacji, choćby za pomocą skype’ów czy telebimów…

Odpowiedzialność wynikająca zatem z kontraktowego świadczenia usług w segmencie prawnym na rzecz niejako społeczeństwa informacyjnego jest kwestią nader istotną, która winna być zaostrzona z racji na zagrożenia, jakie czyhają w cyberprzestrzeni ze strony nieuczciwych kontrahentów, oraz winna być rozszerzona chociażby ze względu na niemożności wykonania świadczenia, które zawsze mogą się pojawić, zwłaszcza w przestrzeni niemierzalnej, jaką jest właśnie cyberprzestrzeń, czyli w „miejscu” świadczenia usług na rzecz przedstawicieli społeczeństwa informacyjnego.

Podsumowanie

Przyglądając się bliżej niniejszemu zagadnieniu, stwierdzić należy, że odpowiedzialność kontraktowa z tytułu świadczenia usług na odległość przez Internet, w tym – z zakresu pomocy prawnej na rzecz przedstawicieli społeczeństwa informacyjnego, zmieni kształt dzisiejszej odpowiedzialności kontraktowej zapisanej w kodeksie cywilnym, zmieniając tym samym jego zakres poprzez otwarcie katalogu w tym zakresie, zaostrzając jednocześnie kwestię samej odpowiedzialności wymuszającej wszelako bardziej dotkliwe odszkodowania dla „sprawcy” na rzecz poszkodowanego biorącego udział w nierzetelnym traktowaniu zapisów umownych jednej ze stron zaistniałego stosunku zobowiązaniowego w cyberprzestrzeni.

Iwona Nasiłowska
doktorantka Instytutu Nauk Prawnych PAN
LEGALIW s.c. ul. Ogrodowa 14 lok 1,